@scientias.nl@rss-parrot.net
I'm an automated parrot! I relay a website's RSS feed to the Fediverse. Every time a new post appears in the feed, I toot about it. Follow me to get all new posts in your Mastodon timeline! Brought to you by the RSS Parrot.
---
Het laatste nieuws en achtergronden over wetenschap en technologie, o.a. over het heelal, nieuwe innovaties, onze planeet en de mens.
Site URL: scientias.nl
Feed URL: scientias.nl/feed
Posts: 45
Followers: 6
Sommige dingen kan zelfs de knapste AI niet leren en wiskundigen tonen nu precies aan welke
Published: July 14, 2026 09:06
Hoeveel data een AI ook krijgt, voor bepaalde problemen zal je nooit een gepast antwoord krijgen. Dat blijkt zelfs een harde grens te zijn die je wiskundig kunt aantonen. Wat vooral nuttig is: diezelfde wiskunde laat ook zien wat AI wél kan. AI-systemen…
Dubbele rol van tau ontrafeld: niet alleen boosdoener bij alzheimer, maar ook cruciaal voor ons geheugen
Published: July 14, 2026 08:20
Nieuw onderzoek toont aan dat het tau-eiwit, berucht om zijn rol bij alzheimer, essentieel is voor het vormen van langdurige herinneringen. De muizenstudie biedt een nieuw perspectief op geheugen en mogelijk dementie. Het tau-eiwit staat vooral bekend als…
Waarom het invasieve manenschaap zo gevaarlijk is voor dikhoornschapen
https://scientias.nl/waarom-het-invasieve-manenschaap-zo-gevaarlijk-is-voor-dikhoornschapen/
Published: July 14, 2026 06:30
Een invasieve schapensoort kan makkelijk een dodelijke bacterie verspreiden onder de dikhoornschapen van Texas. Schrijf je in voor de nieuwsbrief! Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week? Schrijf je hier in voor de…
Vanuit de ruimte is het zichtbaar: pinguïns eten anders door de opwarming van de aarde
Published: July 13, 2026 17:00
Onderzoekers hebben op een bijzondere en innovatieve manier gebruikgemaakt van satellietbeelden om het dieet van de Antarctische adeliepinguins over het hele continent te bepalen. Ze hebben hun ijzige uitwerpselen bestudeerd met een nauwkeurigheid en…
Er is verrassend veel suiker in de ruimte. Een aanwijzing over hoe het leven begon?
Published: July 13, 2026 15:01
In een gaswolk nabij het hart van de Melkweg hebben onderzoekers het suikermolecuul erythrulose ontdekt. Nooit eerder werd ‘echte’ suiker buiten ons zonnestelsel gevonden. De vondst ondersteunt de theorie dat een deel van de bouwstenen van het leven is…
Door het stof heen: Webb legt groeispurt van babysterren in adembenemend detail vast
https://scientias.nl/webb-legt-groeispurt-van-fs-tau-in-detail-vast/
Published: July 13, 2026 13:00
De James Webb-ruimtetelescoop heeft het jonge meervoudige sterrenstelsel FS Tau in beeld gebracht. De nieuwe opname toont protosterren en hun uitstromingen in ongekend detail en levert bewijs voor episodische aangroei. De James Webb-ruimtetelescoop heeft…
Vikinggraven onthullen: familieleden lagen vaak niet in hetzelfde graf
https://scientias.nl/vikinggraven-onthullen-familieleden-lagen-vaak-niet-in-hetzelfde-graf/
Published: July 13, 2026 11:00
DNA-onderzoek laat zien dat mensen die samen begraven liggen in een middeleeuws vikingsgraf vaak geen naaste familie van elkaar zijn. Schrijf je in voor de nieuwsbrief! Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week? Schrijf je…
Is zonnebrandcrème smeren nou slim of niet? Lang verhaal kort: ja. Heel slim.
https://scientias.nl/is-zonnebrandcreme-smeren-nou-slim-of-niet-lang-verhaal-kort-ja-heel-slim/
Published: July 13, 2026 09:54
Is zonnebrandcrème smeren nu echt nodig? Ja. Een langlopend experiment uit Australië laat opvallend duidelijk zien hoeveel verschil dagelijks insmeren kan maken. Diederik vertelt er meer over in deze video. n 1992 begonnen ruim 1600 volwassenen in…
Een kosmische botsing vastgelegd: Webb ontrafelt de geheimen van Centaurus A
https://scientias.nl/een-kosmische-botsing-vastgelegd-webb-ontrafelt-de-geheimen-van-centaurus-a/
Published: July 13, 2026 07:00
De James Webb-ruimtetelescoop viert zijn vierjarig jubileum met adembenemende beelden van Centaurus A. De infraroodogen onthullen een verborgen wereld van stof, sterren en een actief superzwaar zwart gat. De James Webb-ruimtetelescoop heeft een bijzonder…
Bevers blijken verrassend goed te gedijen in gebieden langs de zee
https://scientias.nl/bevers-blijken-verrassend-goed-te-gedijen-in-gebieden-langs-de-zee/
Published: July 13, 2026 06:30
Bevers komen niet alleen maar voor in kanalen en rivieren. Nu blijkt dat ze ook verrassend goed gedijen in getijdengebieden langs de zee. Schrijf je in voor de nieuwsbrief! Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week? Schrijf…
AI helpt artsen bij behandelbeslissingen, maar verkeerde adviezen worden zelden gecorrigeerd
Published: July 12, 2026 17:00
Artsen zijn onder de Europese AI-wet verplicht om fouten in AI-aanbevelingen op te sporen en te corrigeren. Nieuw onderzoek laat zien dat die correctie in de praktijk zelden plaatsvindt. Zelfs wanneer patiëntgegevens duidelijk lieten zien dat de AI het bij…
Succesvolle eerste waarnemingen zetten Rocky Worlds-programma op de kaart: kunnen rotsachtige exoplaneten hun atmosfeer behouden?
https://scientias.nl/rocky_worlds_gj3929b/
Published: July 12, 2026 15:00
NASA’s Webb- en Hubble-ruimtetelescopen hebben succesvol de eerste gecoördineerde waarnemingen voltooid van de rotsachtige exoplaneet GJ 3929 b. Het Rocky Worlds-programma onderzoekt hiermee of aardachtige planeten een atmosfeer kunnen behouden rond…
Voor het eerst betrapt: het gas dat de geboorte van een ster in gang zet
https://scientias.nl/voor-het-eerst-betrapt-het-gas-dat-de-geboorte-van-een-ster-in-gang-zet/
Published: July 12, 2026 11:00
Sterren ontstaan uit ijskoude wolken van gas en stof die langzaam in elkaar krimpen, tot er in het hart genoeg materie is samengeperst om een nieuwe zon te laten ontvlammen. Maar hoe zo’n wolk er ooit in slaagt om dat punt te bereiken, is nog niet helemaal…
Drie, twee, één… voorbereidingen in volle gang voor lancering van ISS Expeditie 75. Een verslag in foto’s.
https://scientias.nl/drie-twee-een-voorbereidingen-in-volle-gang-voor-lancering-van-expeditie-75/
Published: July 12, 2026 10:45
Sojoez MS-29 is op het lanceerplatform in Bajkonoer geplaatst voor de lancering van 14 juli aanstaande. Een fotoreeks toont de bijzondere momenten van de roll-out en de bemanning van Expeditie 75 die klaarstaat voor een acht maanden durend verblijf in het…
Hittegolven treffen niet alleen het lichaam: ook psychiatrische opnames nemen toe
Published: July 11, 2026 17:00
Wie de warmste zomerdagen alleen maar vervelend vindt, heeft geluk. Voor mensen met een psychische aandoening kunnen aanhoudende hittegolven tot iets ernstiger leiden: een ziekenhuisopname. Dat blijkt uit een van de grootste studies tot nu toe naar de…
Waarom bijna alle vliegen hetzelfde vliegen, behalve muggen
https://scientias.nl/waarom-de-meeste-vliegen-hetzelfde-vliegen/
Published: July 11, 2026 15:00
Een nieuwe studie naar 133 verschillende soorten vliegen, muggen en hun verwanten laat zien dat de meeste soorten verrassend vergelijkbaar vliegen. Wat blijkt: natuurkundige en aerodynamische wetten sturen de evolutie van hun vluchtgedrag een stuk meer dan…
De jonge aarde was veel actiever dan gedacht en dat verklaart hoe deze stenen kunnen bestaan
Published: July 11, 2026 11:04
In de outback van Australië liggen 3,1 miljard jaar oude lavastenen die niet zouden mogen bestaan. Geologen hebben nu ontdekt hoe dat kan. De stenen liggen ergens in de Pilbara, een dorre streek in het noordwesten van Australië. Op het eerste gezicht zijn…
Hoe de klimaatverandering boomzwaluwen langzaam klemzet
https://scientias.nl/hoe-de-klimaatverandering-boomzwaluwen-langzaam-klemzet/
Published: July 11, 2026 06:30
Boomzwaluwen in Noord-Amerika broeden door de klimaatverandering steeds eerder. Echter lijken vooral noordelijke populaties de grens van hun aanpassingsvermogen te bereiken. Dat blijkt uit een grote studie onder leiding van onderzoekers van Cornell…
Vier nieuwe genetische groepen cacao ontdekt in Peru: mogelijk bron van chocolade met nog betere smaak
https://scientias.nl/vier-nieuwe-genetische-groepen-cacao-ontdekt-in-peru/
Published: July 10, 2026 15:00
Goed nieuws voor chocoladeliefhebbers. Internationale onderzoekers hebben vier eerder onbekende genetische groepen cacaobomen ontdekt. De ontdekking biedt niet alleen nieuwe kansen voor de productie van hoogwaardige chocolade, maar ook voor het behoud van…
Waarom hommels niet altijd geholpen zijn met meer bloemen
https://scientias.nl/waarom-hommels-niet-altijd-geholpen-zijn-met-meer-bloemen/
Published: July 10, 2026 13:00
Bloemrijke bermen lijken goed nieuws voor hommels, maar dat zijn ze zeker niet altijd: langs drukke wegen kunnen ze dodelijk uitpakken. Schrijf je in voor de nieuwsbrief! Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week? Schrijf je…
Waarom samenleven met wolven in Californië lastiger blijkt dan gedacht
https://scientias.nl/waarom-samenleven-met-wolven-in-californie-lastiger-blijkt-dan-gedacht/
Published: July 10, 2026 11:00
In Californië blijkt het samenleven met wolven voor veehouders en runderen lastiger te zijn dan gedacht. Schrijf je in voor de nieuwsbrief! Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week? Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!…
Waarom bossen niet alleen uit hoge bomen bestaan
https://scientias.nl/waarom-bossen-niet-alleen-uit-hoge-bomen-bestaan/
Published: July 10, 2026 09:00
In bossen overleven kleinere boomsoorten vooral door bijzonder zuinig met zonlicht om te gaan. Schrijf je in voor de nieuwsbrief! Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week? Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief! In een bos…
Ruil ammoniak in voor chocolade: zo help je je gains in de gym
https://scientias.nl/ammoniak-chocolade-smelling-salts-fitness-gym/
Published: July 10, 2026 06:32
De serieuze krachtsporter snuift vlak voor een zware set weleens diep aan een flesje ammoniakzout, om net iets meer uit zichzelf te halen. Maar moet het nu echt zo onaangenaam zijn? Uit nieuw onderzoek blijkt van niet: met een simpel snufje chocolade kun…
Aflevering 7: Apollo 17, de Laatste Voetafdrukken – Scientias Podcast 78
https://scientias.nl/aflevering-7-apollo-17-de-laatste-voetafdrukken-scientias-podcast-78/
Published: July 10, 2026 05:26
In deze aflevering van de Scientias Podcast eerst een reactie op een viraal gegane video over de invloed van hitte op staal. Daarna verder over de laatste Apollo-missie, nummer 17. We hebben het over het belang van een geoloog die meeging en wat hij…
Klimaatverandering bedreigt leefgebied van een derde van de gebruikte Amazone-planten
Published: July 9, 2026 17:00
Eeuwenlang trokken botanici en reizigers het Amazonegebied in om te noteren welke planten inheemse gemeenschappen gebruikten voor voedsel, geneeskunde en rituelen. Dat werk is verre van af: ongeveer de helft van de inheemse groepen in het gebied is…
Zwerfkatten lijken onschuldig, maar meer dan de helft draagt parasieten bij zich
Published: July 9, 2026 15:00
Stadskatten lopen overal rond, maar dat is misschien minder onschuldig dan het lijkt. Uit nieuw onderzoek blijkt dat meer dan de helft van de zwerfkatten in New York City minstens één soort parasiet bij zich draagt. En die parasieten verdwijnen niet samen…
Deze onthullende foto van de Rubin-telescoop is het startschot van een kosmische film van jewelste
https://scientias.nl/rubin_ocean_of_stars_start_lsst/
Published: July 9, 2026 13:00
De Vera C. Rubin-telescoop is officieel begonnen aan zijn tienjarige ‘Legacy Survey of Space and Time’, wat resulteert in een adembenemende nieuwe afbeelding en inzichten in de werking van de telescoop. Na maanden van testen en voorbereiden is de Vera C.…
In Peru weeg je het minst, hoe kan dat eigenlijk?
https://scientias.nl/in-peru-weeg-je-het-minst-hoe-kan-dat-eigenlijk/
Published: July 9, 2026 10:08
Maak je je zorgen om je gewicht? Dan moet je misschien naar Peru. Niet omdat je massa daar verandert, maar omdat een weegschaal eigenlijk iets anders meet dan veel mensen denken: geen massa, maar kracht. Hoe dat zit legt Diederik uit in deze video: Die…
Reuzenbomen blijken beter bestand tegen droogte dan gedacht
https://scientias.nl/reuzenbomen-blijken-beter-bestand-tegen-droogte-dan-gedacht/
Published: July 9, 2026 09:00
Lange tijd werd gedacht dat de enorme hoogte van tropische bomen hen extra kwetsbaar maakte voor droogte. Nieuw onderzoek in Borneo laat echter zien dat deze reuzen ingenieuze aanpassingen hebben ontwikkeld waarmee zij dit nadeel volledig compenseren.…
Deze kleine vogels zorgen ervoor dat bromelia’s twee keer zo snel evolueren
https://scientias.nl/deze-kleine-vogels-zorgen-ervoor-dat-bromelias-twee-keer-zo-snel-evolueren/
Published: July 9, 2026 06:30
Kolibries blijken de evolutiesnelheid van bromelia’s bijna te verdubbelen. Schrijf je in voor de nieuwsbrief! Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week? Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief! Bromelia’s die door kolibries…
Asteroidenoffensief: Japanse en Chinese ruimtevaartuigen leveren spectaculaire beelden
Published: July 8, 2026 17:30
Japanse Hayabusa2 vliegt op 800 meter langs asteroïde Torifune, terwijl Chinese Tianwen-2 arriveert bij quasi-maan Kamo’oalewa. Twee Aziatische ruimtemissies verdiepen onze kennis over asteroïden. De ruimtevaartorganisaties van Japan en China kunnen deze…
Voor het eerst betrapt: de zeebodem terwijl hij zichzelf maakt
https://scientias.nl/voor-het-eerst-betrapt-de-zeebodem-terwijl-hij-zichzelf-maakt/
Published: July 8, 2026 15:05
Meer dan de helft van het aardoppervlak ligt onder de oceanen en daar wordt het voortdurend opnieuw geboren. De tektonische platen groeien er langzaam uit elkaar, waarna nieuw gesteente naar boven komt. Dat proces vormt letterlijk de bodem waarop we leven,…
Zo maakten we onze YouTube-podcasts toegankelijker met ondertiteling
https://scientias.nl/zo-maakten-we-onze-youtube-podcasts-toegankelijker-met-ondertiteling/
Published: July 8, 2026 13:05
Met regelmaat krijgen we de vraag of we onze podcasts ook als artikelen kunnen publiceren. Dat is lastig, niet in de laatste plaats omdat een podcast een gesprek is. Wat gelukkig een stuk minder lastig is, is het maken van goede transcripties. Daardoor…
Onderzoekers ontdekken een blinde vlek in de strijd tegen invasieve bosplanten
https://scientias.nl/onderzoekers-ontdekken-een-blinde-vlek-in-de-strijd-tegen-invasieve-bosplanten/
Published: July 8, 2026 11:00
Invasieve soorten worden wereldwijd vooral met herbiciden aangepakt, ook als dat niet altijd het beste resultaat geeft. Schrijf je in voor de nieuwsbrief! Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week? Schrijf je hier in voor de…
Rukgedrag van materialen: hoe staal als kauwgom wordt
https://scientias.nl/rukgedrag-van-materialen-hoe-staal-als-kauwgom-wordt/
Published: July 8, 2026 10:02
Kerosine hoeft staal niet te laten smelten om een gebouw in gevaar te brengen. Dat is precies de denkfout in de bekende uitspraak dat “jet fuel can’t melt steel”. Klopt: staal smelt pas rond de 1500 graden en een kerosinebrand haalt meestal 800 tot 1000…
Hommels blijken meer last te hebben van zware metalen dan gedacht
https://scientias.nl/hommels-blijken-meer-last-te-hebben-van-zware-metalen-dan-gedacht/
Published: July 8, 2026 09:00
Hommels blijken zelfs in hetzelfde landschap veel meer last te hebben van zware metalen dan honingbijen. Schrijf je in voor de nieuwsbrief! Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week? Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!…
Dit doen mensen écht als ze in paniek een nooduitgang moeten kiezen
https://scientias.nl/dit-doen-mensen-echt-als-ze-in-paniek-een-nooduitgang-moeten-kiezen/
Published: July 8, 2026 07:00
Onderzoekers van onder meer de universiteiten van Leeds en Bristol hebben ontdekt wat mensen in een menigte doen tijdens een evacuatie. Dat blijkt niet te zijn wat we lang dachten. Onderzoekers dachten lang dat mensen vooral kijken naar wat de persoon…
Onderzoek onthult opmerkelijke overeenkomst tussen hommels en zoogdieren
https://scientias.nl/onderzoek-onthult-opmerkelijke-overeenkomst-tussen-hommels-en-zoogdieren/
Published: July 7, 2026 17:00
Lange tijd gold het als een filosofische scheidslijn: zoogdieren kunnen iets lekker of vies vinden, insecten reageren slechts. Onderzoekers van Southern Medical University in Guangzhou en Macquarie University in Sydney zetten daar nu vraagtekens bij. Op…
Zelfs een beetje te weinig slaap kan je doen aankomen
https://scientias.nl/zelfs-een-beetje-te-weinig-slaap-kan-je-doen-aankomen/
Published: July 7, 2026 15:04
We doen het allemaal wel eens: nog even een aflevering kijken of nog even scrollen voor het slapengaan. Een uurtje minder slaap zal wel niet zo’n grote impact hebben, zeker? Morgen gewoon een extra kop koffie dan maar. Maar volgens een nieuwe studie houdt…
Astronomen vinden waarschijnlijke voorloper van raadselachtige Little Red Dots
https://scientias.nl/astronomen-vinden-vermoedelijke-voorloper-van-raadselachtige-little-red-dots/
Published: July 7, 2026 13:00
Astronomen hebben met de James Webb-ruimtetelescoop (JWST) voor het eerst een voorloper van een zogeheten ‘Little Red Dot’ gevonden. Deze Little Red Dots zijn waarschijnlijk vroege sterrenstelsels en behoren daarmee tot de meest intrigerende objecten die…
250 jaar Amerika gevierd met prachtige ruimtefoto’s in vlagkleuren
https://scientias.nl/sterrenstof-in-vlagkleuren-nasa-deelt-vierluik-voor-250-jaar-amerika/
Published: July 7, 2026 11:00
NASA deelt een adembenemend vierluik van kosmische objecten in rood, wit en blauw. De beelden zijn gemaakt met de Chandra-röntgentelescoop ter ere van het 250-jarig bestaan van de Verenigde Staten. Ter ere van het 250-jarig bestaan van de Verenigde Staten,…
Hoe een ingenieus kastje hielp zure regen op te lossen
https://scientias.nl/hoe-een-ingenieus-kastje-hielp-zure-regen-op-te-lossen/
Published: July 7, 2026 10:02
Het lijkt misschien een gewoon kastje, maar de Philips snuffelaar of snuffelpaal uit het depot van Rijksmuseum Boerhaave speelde een rol in de aanpak van een groot milieuprobleem: zure regen. Dit meetapparaat kon luchtkwaliteit registreren en maakte deel…
Voor het eerst bouwden wetenschappers een wandelende machine uit eiwitten
https://scientias.nl/voor-het-eerst-bouwden-wetenschappers-een-wandelende-machine-uit-eiwitten/
Published: July 7, 2026 09:02
De natuur zit vol met piepkleine motoren. In elke cel van je lichaam sjouwen eiwitmachientjes onvermoeibaar grondstoffen rond en kopiëren ze je DNA. Iets vergelijkbaars nabouwen uit eiwitten is decennialang een soort heilige graal geweest van de…
Scythische adel blijkt opvallend vaak familie van elkaar te zijn
https://scientias.nl/scythische-adel-blijkt-opvallend-vaak-familie-van-elkaar-te-zijn/
Published: July 7, 2026 06:30
Oud DNA laat zien dat macht bij de Scythen vaak binnen dezelfde families bleef. Schrijf je in voor de nieuwsbrief! Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week? Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief! Een nieuw onderzoek werpt…
Tientallen quasars uit vroege heelal ontdekt: ‘We zitten op de rand van wat mogelijk is’
https://scientias.nl/euclid-quasars-2026/
Published: July 6, 2026 16:00
De Euclid-ruimtetelescoop heeft 31 quasars uit het vroege, prille heelal ontdekt. Waaronder de twee verste en oudste exemplaren ooit gevonden. De nieuwe recordhouder bestond al toen het universum slechts 670 miljoen jaar oud was. De Europese…