RSS Parrot

BETA

🦜 Scientias.nl - nieuws over wetenschap / tech / innovatie

@scientias.nl@rss-parrot.net

I'm an automated parrot! I relay a website's RSS feed to the Fediverse. Every time a new post appears in the feed, I toot about it. Follow me to get all new posts in your Mastodon timeline! Brought to you by the RSS Parrot.

---

Het laatste nieuws en achtergronden over wetenschap en technologie, o.a. over het heelal, nieuwe innovaties, onze planeet en de mens.

Your feed and you don't want it here? Just e-mail the birb.

Site URL: scientias.nl

Feed URL: scientias.nl/feed

Posts: 53

Followers: 3

Hoe deze wormen onbewust hun omgeving opruimen en indelen

Published: January 13, 2026 18:00

Als je kleine wormpjes onder een microscoop legt, kan je iets heel verrassends zien, ze lijken een veegbeweging te maken om hun eigen omgeving op te ruimen. Die ontdekking is niet alleen opvallend, maar kan voor ons ook van pas komen bij bijvoorbeeld het…

De ruimte zet de evolutionaire ā€˜wapenwedloop’ van microben op zijn kop

Published: January 13, 2026 16:06

Op aarde vechten bacteriĆ«n en virussen al miljarden jaren een verbeten strijd uit. Virussen vinden steeds nieuwe manieren om bacteriĆ«n aan te vallen, die op hun beurt weer strategieĆ«n ontwikkelen om zichzelf te verdedigen. Maar wat gebeurt er met die…

Waarom homoseksueel gedrag bij apen vaker voorkomt dan we dachten

Published: January 13, 2026 12:04

Seksueel contact tussen dieren van hetzelfde geslacht komt veel vaker voor in de natuur dan je misschien zou denken. Uit een nieuw studie blijkt nu ook waarom. Lang werd gedacht dat seks tussen dieren van hetzelfde geslacht niet vaak voorkwam, een…

In dit bos dwarrelen bijna twee keer zoveel microplastics neer dan in de rest van de streek

Published: January 13, 2026 07:30

Uit een nieuw onderzoek blijkt dat bossen bijzonder veel microplastics uit de lucht vangen. Als je aan luchtvervuiling denkt zie je waarschijnlijk ronkende auto’s, walmende industrietorens en open vuren voor je. Daar kan mogelijk nog een nieuwe kandidaat…

Regenwormen kunnen resistentiegenen in mest massaal tenietdoen

Published: January 12, 2026 16:00

Antibioticaresistentie is een groeiend probleem, ook voor de landbouw. Onderzoekers laten nu zien dat regenwormen kunnen helpen. Antibiotica werken steeds minder goed als bacteriĆ«n resistent worden. De Wereldgezondheidsorganisatie noemt…

Wat we leren van gefossiliseerde poep | Short

Published: January 12, 2026 15:12

Het meest waardevolle fossiel is gefossiliseerde poep en Diederik legt uit waarom. Coprolieten soms waardevoller dan botten Gefossiliseerde poep klinkt niet als het pronkstuk van een museum, maar coprolieten behoren tot de informatiefste fossielen die we…

Lancering succesvol: nu gaan Pandora en BlackCAT aan het werk

Published: January 12, 2026 14:00

Gisteren lanceerde SpaceX enkele vernuftige NASA-satellieten: Pandora, BlackCAT en SPARCS. Deze relatief goedkope missies moeten een groot probleem in de exoplaneet wetenschap oplossen en de hoogenergetische geheimen van het universum ontrafelen, en tonen…

Nieuwe AI kan duizenden keren sneller nieuwe medicijnen ontdekken

Published: January 12, 2026 12:04

Een nieuw AI-systeem kan de zoektocht naar nieuwe medicijnen drastisch versnellen. Processen die vroeger weken of langer duurden, kunnen er in slechts enkele uren mee worden uitgevoerd. De ontwikkeling van een nieuw medicijn begint vaak met een zoektocht…

Reanimatie op tv verloopt heel anders dan in het echt: waarom dat gevaarlijk is in geval van nood

Published: January 12, 2026 10:05

Een man stort ter aarde, omstanders snellen toe, de grootste held voelt aan de pols van het slachtoffer en begint te reanimeren. Zo gaat het niet zelden in films en series. Maar in werkelijkheid is de reanimatiemethode verouderd en dat kan een probleem…

Nieuwe Webb-opname onthult de hartslag van een spinachtige planetaire nevel

Published: January 11, 2026 14:00

De James Webb-ruimtetelescoop heeft een adembenemend nieuwe blik geworpen op de ā€˜Rode Spinnevel’ – NGC 6537, en onthult daarmee de turbulente eindfase van een ster gelijkend aan onze Zon. De James Webb-ruimtetelescoop werpt een nieuw, scherp infrarood blik…

De stem als remedie voor succes: In de 19e eeuw was het van levensbelang

Published: January 11, 2026 12:07

In de negentiende eeuw was het enorm belangrijk om een duidelijke, overtuigende stem te bezitten. Was dit niet zo, dan kon je dat op allerlei manieren trainen. Josephine Hoegaerts onderzoekt de sociale geschiedenis van de stem, en de doorwerking daarvan op…

Antarctisch ijs smolt razendsnel tijdens warm Plioceen

Published: January 11, 2026 10:00

Tijdens het Plioceen smolt het Antarctisch ijs op grote schaal weg. Nieuw onderzoek laat zien dat vooral het ijs in West-Antarctica kwetsbaar was. Met die inzichten blikken wetenschappers vooruit hoe het ijs op aarde kan reageren op toekomstige opwarming.…

Invloed van licht in je slaapkamer is groot! En ook op wakker worden

Published: January 11, 2026 08:00

Licht doet veel meer dan je misschien denkt: het beĆÆnvloedt je reactiesnelheid, concentratie, humeur en biologische klok. Om te laten zien hoe groot die invloed is, loopt onderzoeker Karin Smolders van de TU/Eindhoven een dag mee met de redactie van de…

Diabetes kost de wereldeconomie geen miljarden, maar biljoenen

Published: January 10, 2026 14:00

Diabetes is niet alleen een enorme gezondheidscrisis, maar ook een financiĆ«le. Dat blijkt uit een studie waarin onderzoekers becijferden hoeveel de ziekte de wereldeconomie tussen 2020 en 2050 zal kosten. Spoiler: het zijn echt duizelingwekkende bedragen.…

Sneeuwballen aansteken lukt niet! En ze worden nog zwart ook

Published: January 10, 2026 12:19

Afgelopen week verschenen steeds meer video’s online van mensen die proberen een sneeuwbal te laten smelten met een aansteker. Dat lukt natuurlijk niet, althans, niet zo snel. Tipje van de sluier: capillaire werking! En dat zwarte dan? Roet! Diederik legt…

30 liter waterstof per gram plastic per uur: Chalmers’ nieuwe methode

Published: January 10, 2026 08:00

Onderzoekers hebben een nieuwe methode ontwikkeld om waterstof te produceren met zonlicht en zonder het zeldzame metaal platina. Met behulp van geleidende plastic nanodeeltjes boeken ze veelbelovende resultaten. Toch zijn hulpstoffen voorlopig nog nodig om…

Neem je hobby serieuzer: het kan je werk zinvoller maken

Published: January 10, 2026 07:30

Veel mensen beginnen het nieuwe jaar met goede voornemens: gezonder eten, meer bewegen, vaker iets nieuws leren. Volgens nieuw onderzoek kan daar nog iets bij: je hobby serieuzer nemen. Onderzoekers van de University of East Anglia (UEA) en de Erasmus…

De oceanen braken in 2025 alle hitterecords

Published: January 9, 2026 18:05

De wereldwijde oceanen hebben in 2025 meer warmte opgeslagen dan ooit tevoren gemeten. Onze oceanen fungeren als een gigantische warmtespons. Meer dan negentig procent van alle overtollige warmte die door broeikasgassen wordt vastgehouden, verdwijnt in het…

Jupiter schittert als nooit tevoren: vannacht in oppositie!

Published: January 9, 2026 16:30

De reuzenplaneet Jupiter staat vannacht lijnrecht tegenover de zon. Dit maakt hem de hele nacht zichtbaar als een opvallend heldere ā€˜ster’. Pak je verrekijker, het is het perfecte moment om de planeet en zijn manen te bewonderen. Jupiter, de koning van de…

Goed gedrag loont: groene bedrijven zijn doorgaans ook meer waard

Published: January 9, 2026 14:00

Bedrijven zijn al een tijdje aan het ā€˜vergroenen’. Nu blijkt dat niet alleen het klimaat, maar ook het bedrijf zelf daar flink van profiteert. Twintig jaar geleden, in 2006, werden de Principles for Responsible Investment (PRI) gelanceerd met steun van de…

Populatiekrimp als stuurknuppel: zo verandert samenwerking bij microben

Published: January 9, 2026 12:00

Een nieuw onderzoek onthult hoe een sociale bacterie samenwerkt, en hoe dat ook ruimte kan geven voor profiteurs. Microben werken vaak samen. Een deel van de cellen ā€œbetaaltā€ daarvoor: ze steken energie in stoffen waar vooral de groep iets aan heeft. Maar…

Hoe DNA-reparatie het zicht van de Groenlandse haai goed houdt

Published: January 9, 2026 10:00

De Groenlandse haai staat bekend als het langstlevende gewervelde dier ter wereld, met een levensduur die kan oplopen tot wel 400 jaar. Voor lange tijd dachten onderzoekers dat het dier zo goed als blind was, door de duisternis van de Arctische wateren en…

Evolutie deel 7: Waar komt de aarde vandaan | Scientias Podcast 52

Published: January 9, 2026 06:39

In aflevering 52 duiken Krijn Soeteman en Diederik Jekel in twee grote vragen. Eerst: wat zijn PFAS precies en waarom zijn ze zo hardnekkig? Daarna gaat het over het ontstaan van aarde en zonnestelsel. Diederik legt uit dat PFAS geen enkele stof is, maar…

Wisselstoringen en hoe een vastvriezende tong daarop lijkt

Published: January 8, 2026 16:16

De vorige video over winter in Nederland, wissels, het spoor, de NS en ProRail zorgde ook voor een storm aan vragen. Een vraag, of eigenlijk twee, kwam steeds terug en Diederik behandelt ze hier in deze video: Waarom verwarmt ProRail die wissels niet…

Vroege menselijke resten uit Marokko wijzen opnieuw naar Afrika als onze oorsprong

Published: January 8, 2026 14:06

In een grot in Casablanca zijn botten en tanden gevonden van vroege mensen die zo’n 773.000 jaar geleden leefden. Deze vondst versterkt het idee dat onze soort in Afrika is ontstaan en niet ergens anders. De ā€œGrotte Ć  HominidĆ©sā€ (Frans voor ā€˜grot van de…

Uitslapen in het weekend is goed voor het tienerbrein

Published: January 8, 2026 07:30

Wat tieners stiekem al wisten is nu ook wetenschappelijk bewezen: het is goed voor het tienerbrein om in het weekend langer uit te slapen. Veel jongeren bouwen doordeweeks een slaaptekort op, en niet alleen omdat ze zo nodig naar dat ene feestje moesten.…

De luchtvaart zou de helft minder CO2 kunnen uitstoten, zonder minder te vliegen. Nou ja, in theorie

Published: January 7, 2026 18:03

Vluchten zijn niet allemaal even zuinig. Sterker nog: de verschillen zijn enorm. En dat is goed nieuws. Uit een studie blijkt namelijk dat de luchtvaartsector zijn uitstoot flink zou kunnen verlagen, simpelweg door efficiĆ«nter om te gaan met de middelen…

Astronomen koppelen rƶntgenflits aan tien miljard jaar oude supernova

Published: January 7, 2026 16:00

Alles komt samen: voor het eerst hebben astronomen een rƶntgenfoto uit het verre heelal kunnen koppelen aan een supernova die op zijn beurt samenhangt met een gammaflits. Ze kwamen de sterexplosie onder andere op het spoor via de rƶntgensatelliet Einstein…

Viagra voor je hart | Short

Published: January 7, 2026 15:01

Diederik legt uit waardoor Viagra is wat het is. Hoe Viagra per ongeluk werd geboren uit een mislukte hartpil Het klinkt als een sterk verhaal: Viagra zou ontdekt zijn door mijnwerkers in Wales. En eerlijk is eerlijk, er zit een kern van waarheid in. Niet…

Sneeuw als handelswaar: in Napels was het dagelijkse praktijk

Published: January 7, 2026 14:01

In de 18e eeuw was ijs een luxe en gewild product voor koningen in Engeland en Frankrijk. Toch was dit luxeproduct in Napels toegankelijk voor iedereen. Historica Melissa Calaresu onderzocht hoe belangrijk ijs en sneeuw was voor de Napolitanen. Op een…

Hoe ā€˜voelen’ je botten dat je beweegt? Een eiwit geeft een hint

Published: January 7, 2026 07:30

Bewegen is goed voor je botten, dat weten artsen al lang. Maar waarom is dat zo? We weten nu het antwoord. Onderzoekers van de University of Hong Kong (HKUMed) hebben een eiwit ontdekt dat als een soort ā€˜bewegingssensor’ werkt in het beenmerg. Die…

Onderzoekers leggen oorsprong van THC, CBD en CBC in cannabis bloot

Published: January 6, 2026 18:00

THC, CBD en CBC behoren tot de bekendste stoffen in cannabis, maar hoe ontstaan ze eigenlijk? Onderzoekers van Wageningen University & Research hebben voor het eerst laten zien hoe cannabis het voor elkaar kreeg om deze cannabinoĆÆden aan te maken. In de…

Klimaatbeleid kan averechts werken als het te veel vrijheid beperkt

Published: January 6, 2026 14:00

Nieuw onderzoek van het Santa Fe Instituut toont aan dat klimaatbeleid dat mensen dwingt hun levensstijl aan te passen, soms hun duurzame waarden kan ondermijnen. Mandaten zoals een verbod op stadsauto’s roepen weerstand op, zelfs bij mensen die vrijwillig…

Koraalriffen kunnen veel meer voedsel opleveren als we ze herstellen

Published: January 6, 2026 07:30

Volgens wetenschappers is het waarborgen van de voedselzekerheid voor veel landen een groeiende zorg. Een nieuwe studie laat zien dat koraalriffen een handje kunnen helpen. Onderzoekers van het Smithsonian Tropical Research Institute (STRI) in Panama…

Onderzoek toont wereldwijde verschuiving richting ultra-bewerkt dieet

Published: January 5, 2026 16:00

Ultra-bewerkte voedingsmiddelen zoals frisdranken, ontbijtgranen en kant-en-klaarmaaltijden nemen wereldwijd een steeds groter deel van ons dagelijks menu in, waardoor de kwaliteit van het voedingspatroon daalt. Dat concludeert een internationale groep…